برای افزایش استحکام و دوام طلا، آن را با فلزات دیگر مانند مس، نقره، روی یا نیکل ترکیب میکنند. این آلیاژها هستند که در شرایط خاصی با محیط واکنش نشان میدهند و باعث سیاهی طلا میشوند.
بسیاری از ما طلا را نمادی از درخشندگی، ثروت و ماندگاری میدانیم. با این حال، تعداد زیادی از افرادی که از زیورآلات طلا استفاده میکنند، با پدیده کدری و سیاه شدن آن روبرو شدهاند. این مسئله نگرانیهایی ایجاد میکند و این باور نادرست را به وجود میآورد که ممکن است طلا اصل نباشد.
در حقیقت، طلای خالص (با عیار 24) به دلیل پایداری بسیار بالا و غیرفعال بودن در برابر واکنشهای شیمیایی، هرگز سیاه نمیشود یا تغییر رنگ نمیدهد. اما واقعیت این است که بیشتر زیورآلات موجود در بازار از طلای خالص ساخته نمیشوند.
علت سیاه شدن طلا
سیاهی طلا دلایل مختلفی دارد که اغلب به واکنش فلزات موجود در آلیاژ با عوامل محیطی مربوط میشود. مهمترین دلایل عبارتند از:- ترکیب آلیاژها: علت سیاه شدن طلای زرد اغلب به دلیل وجود مس و نقره در ترکیب آن است. این فلزات در تماس با اکسیژن و گوگرد موجود در هوا یا عرق بدن، دچار اکسیداسیون یا سولفیداسیون میشوند و لایهای سیاه روی سطح طلا ایجاد میکنند. هرچه عیار طلا پایینتر باشد (مانند 14 عیار)، درصد فلزات دیگر در آلیاژ بیشتر است و احتمال سیاه شدن آن افزایش مییابد.
- عرق بدن و اسیدیته پوست: عرق بدن حاوی نمک و اسیدهای طبیعی است. تماس مداوم زیورآلات با پوست، به ویژه در روزهای گرم یا هنگام ورزش، این واکنشها را تسریع میکند و باعث تغییر رنگ میشود.
- تماس با مواد شیمیایی: محصولات روزمره مانند عطر، اسپری بدن، لوسیون، صابون و بهخصوص کلر موجود در آب استخر میتوانند با آلیاژهای طلا واکنش نشان دهند و منجر به سیاهی طلا شوند.
- آلودگی محیطی: قرار گرفتن در معرض هوای آلوده، دود سیگار یا محیطهای صنعتی که حاوی گاز سولفور هیدروژن هستند، میتواند باعث کدر شدن و تغییر رنگ طلا شود.
- سایش و اصطکاک: استفاده روزانه و سایش طلا روی پوست میتواند باعث شود ذرات ریز فلز روی پوست بنشینند و لکههای سیاه ایجاد کنند که گاهی اوقات با سیاهی طلا اشتباه گرفته میشود.
سیاه شدن طلا در اثر حرارت
یکی از دلایل مهم و کمتر شناخته شده برای سیاهی طلا، قرار گرفتن آن در معرض حرارت بالا است. حرارت به عنوان یک کاتالیزور قوی، واکنشهای شیمیایی فلزات آلیاژی را تسریع میکند. برای مثال، مس موجود در آلیاژ طلا به سرعت در دمای بالا اکسید میشود و لایهای تیره روی سطح طلا تشکیل میدهد. به همین دلیل، هنگام پخت و پز یا کار در محیطهای پرحرارت، بهتر است زیورآلات طلا را از دست خارج کنید. این پدیده بیشتر در طلاهایی با عیار پایینتر دیده میشود.راهکارهای رفع سیاهی طلا
خبر خوب این است که سیاهی طلا معمولاً دائمی نیست و میتوان با روشهای سادهای آن را برطرف کرد.روشهای خانگی
این روشها برای رفع سیاهی طلا ناشی از کثیفیهای سطحی و اکسیداسیون خفیف بسیار مؤثر هستند.- آب و صابون ملایم: سادهترین و ایمنترین روش، شستشوی طلا با آب ولرم و چند قطره مایع دستشویی یا ظرفشویی است. جواهر را به مدت 15 تا 20 دقیقه در محلول خیس کنید ، سپس با یک مسواک بسیار نرم (مثل مسواک کودک) به آرامی روی سطح آن بکشید و در نهایت با آب بشویید.
- محلول جوش شیرین و آب: مقداری جوش شیرین را با آب مخلوط کنید تا خمیری شکل شود. خمیر را روی طلا بمالید و پس از چند دقیقه با آب بشویید. این روش برایرفع سیاهی طلا بسیار مؤثر است.
- سرکه و نمک: طلا را چند دقیقه در محلولی از سرکه و نمک قرار دهید، سپس آبکشی کنید.
- استفاده از خمیر دندان: مقدار کمی خمیر دندان غیرژلی روی یک مسواک نرم بمالید و به آرامی روی طلا بکشید. بلافاصله پس از تمیز کردن، آن را کاملاً بشویید و خشک کنید. (توجه: از این روش برای طلای سفید، جواهرات با سنگهای نرم یا روکششده استفاده نکنید ).
- محلول آب و آمونیاک: یک قاشق غذاخوری آمونیاک را در یک فنجان آب ولرم حل کنید. قطعه طلا را فقط به مدت 60 ثانیه در این محلول قرار دهید ، سپس با آب فراوان شستشو داده و خشک کنید. این روش برای موارد سرسخت مؤثر است اما برای جواهرات دارای سنگهای قیمتی مناسب نیست.
روشهای حرفهای
اگر سیاهی طلا شدید بود یا اگر نمیخواهید خودتان ریسک کنید، بهترین راه مراجعه به جواهرفروشی است. آنها از روشهای تخصصی مانند دستگاههای اولتراسونیک یا پولیش حرفهای برای بازگرداندن درخشندگی طلا استفاده میکنند.راههای پیشگیری از سیاهی طلا
همیشه پیشگیری بهتر از درمان است. برای اینکه زیورآلات شما کمتر دچار سیاهی طلا شوند، نکات زیر را رعایت کنید:- هنگام استفاده از شویندهها، مواد شیمیایی، عطر و اسپریها، طلا را از دست خارج کنید.
- در استخر یا هنگام حمام کردن طلا نپوشید.
- زیورآلات خود را در جعبههای خشک و تمیز نگهداری کنید تا از رطوبت و هوا در امان بمانند.
- به صورت منظم (مثلاً ماهی یکبار) طلای خود را با روشهای خانگی تمیز کنید.
- در صورت امکان، طلای با عیار بالاتر را انتخاب کنید تا درصد آلیاژهای آن کمتر باشد.
دیدگاه خود را بنویسید